Voor jezelf opkomen – 3 assertieve rechten

Voor jezelf opkomen – 3 assertieve rechten

Split Rock - Voor jezelf opkomenVoor jezelf opkomen is niet voor iederen even eenvoudig. In mijn coaching praktijk zie ik cliënten vaak in een spagaat tussen wegcijferen en egoïsme. Cliënten die het gevoel zichzelf voortdurend op te (moeten) offeren. En op momenten dat ze zichzelf wel meer op de voorgrond plaatsen voelen ze zich egoïstisch. Deze onplezierige innerlijke spanning gaat dan ook nogal eens samen met het gevoel tekort te schieten en schuldgevoelens. Jakkie!

Wat het er niet gemakkelijker op maakt is dat bovendien vaak communicatieve vaardigheden ontbreken om voor jezelf opkomen op een gezonde manier te doen. Dat is hen ook nooit geleerd en vaak zijn ze zelfs in het tegengestelde “getraind”.

Assertief alternatief

Het VERLANGEN dat bij deze cliënten komt bovendrijven laat zich samenvatten tot drie aspecten:

  • Zichzelf op de eerste plaats stellen, zichzelf belangrijk vinden
    en herkennen hoe ze anderen belangrijker maken, zichzelf wegcijferen en opofferen
    ⇒ dit vraagt om contact te maken met ons natuurlijk besef van WAARDIG zijn
  • Weten wat ze zelf willen,  hun grenzen kennen
    en leren om wat ze niet willen te vertalen naar wat ze wel willen
    ⇒ dit vergt om meer te VOELEN en fysieke signalen te leren vertrouwen
  • Voor zichzelf opkomen, grenzen stellen
    en in staat zijn te vragen om wat ze willen
    ⇒ hiervoor zijn eenvoudige COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN nodig

Manuel J. Smith - Als ik nee zeg, voel ik me schuldig - 1975Het boek ‘Als ik nee zeg, voel ik mij schuldig’ van Manuel J. Smith gaf veertig jaar al geleden een haarscherpe analyse van deze dynamiek. En het laatste aspect, grenzen stellen en de communicatieve vaardigheden daarvoor, is een belangrijk ingrediënt van dit boek. Eerst legt Smith echter een fundament met 10 assertieve rechten, geboorterecht, die heel mooi aansluiten bij het eerste verlangen: contact met het aangeboren, natuurlijke waardig voelen.

De drie belangrijkste assertieve rechten

Wat het mensen onder meer zo moeilijk kan maken voor zichzelf op te komen, is hun gevoeligheid voor allerlei vormen van manipulatie. Dat is al jong aangeleerd. De levenslust en natuurlijke assertiviteit van kinderen is voor – om begrijpelijke redenen – minder levenslustige en controlebehoeftige volwassenen niet makkelijk te hanteren. Deze kinderlijke levenslust is echter zo groot, die laat zich niet zomaar dekselen. Volwassen hebben geleerd om – bewust of onbewust – stevige manipulatieve technieken toe te passen om hun kinderen in toom te houden. En ook om zich zo, en ook hun kinderen, te beschermen voor al of niet vermeend kwaad en onheil. Volwassenen hebben ons in onze kindertijd geleerd dingen te geloven, die ons meer kneedbaar maken. Beïnvloedbaar. En die maakten dat voor sommigen onder ons aanpassen een meer gewone staat van zijn werd dan het leven van onze eigen uniciteit en het volgen van onze eigen-wijsheid.

Hier zijn de drie belangrijkste assertieve rechten die het antidotum zijn voor deze aangeleerde afhankelijkheid (van andermans goedkeuring) en manipuleerbaarheid:

  1. Het recht over mezelf te oordelen en om niet aardig gevonden te worden.
  2. Het recht om niet “perfect” te zijn: om niet logisch en niet consequent te zijn, om fouten te maken en om het niet te weten.
  3. Het recht geen verantwoording af te leggen.

Deze drie grondrechten, geboorterechten, hangen prachtig samen en vullen elkaar perfect aan. Ze zijn een samenvatting van de tien rechten die Smith in zijn boek beschrijft. Ze betekenen dat we onze oren niet laten hangen naar wat anderen over ons denken en vooral waarde hechten aan wat we over onszelf denken.

Voor jezelf opkomen - Meisje met beer gaat eigen wegHeb je je al eens afgevraagd waarover jij een negatief oordeel over jezelf zou hebben, als er niemand anders op de wereld was? Als niemand jou zou zien? Zelf ben ik in situaties waarin ik negatief over mezelf dacht keer op keer tot de conclusie gekomen dat als ik anderen buiten spel zet, ik okay ben met mezelf in relatie tot dat onderwerp. Blijkbaar had ik een sterke gewoonte om de mening van anderen belangrijker te maken dan die van mezelf. En anderen buiten spel zetten – wat betreft hoe ik over mezelf denk – betekent gelijk dat de noodzaak om me te verantwoorden of mezelf te rechtvaardigen gelijk wegvalt. Waarmee ik bovendien, door dat niet meer te doen, anderen onthoudt van munitie om mij te manipuleren.

“Waarom?” … “Daarom!” … Punt.

Geen noodzaak (noch aanleiding) tot verdere discussie of argumentatie. Het mag helder zijn dat “perfect zijn” ook een perspectief buiten mijzelf is. Evenals “logisch” of “consequent” zijn, wat op de keper beschouwd vormen van perfectie zijn. Is het niet heerlijk jezelf te gunnen te doen wat goed, juist, voelt voor jou en elke uitkomst daarvan te zien als een resultaat? Om je op  je gemak te kunnen voelen om niet te weten? Ook als anderen je dan niet of minder aardig vinden? Zonder je te hoeven verantwoorden?

Grenzen stellen

Hoe doe je dat nu, je niet verantwoorden? Grenzen stellen en voor jezelf opkomen? Er zijn enkele communicatieve strategieën die je daarbij kunnen helpen. Zeker zolang de 10 assertieve rechten nog geen vanzelfsprekende gewoonte voor je zijn. Je leest in het volgende artikel hoe.

 Credits foto’s: Pixabay.com

4 thoughts on “Voor jezelf opkomen – 3 assertieve rechten”

Schrijf een reactie